Hidroelektrik Santralleri (HES) İçin Zenon
Menşei: Avusturya
Ürüne Genel Bakış
Hidroelektrik santrallerin kendine özgü çıkış verileriyle izlenmesi ve kontrolü özel bir zorluktur. zenon Energy Edition; hidroelektrik santrallerin izlenmesi, kontrol edilmesi ve optimize edilmesiyle santral otomasyonunu destekler. Sağladığı kontrol seviyesi işletme maliyetlerini azaltmaya ve verimliliği artırmaya yardımcı olur. Çözüm, daha önce hazırladığımız zenon Supervisor tabanlı HMI/SCADA platformu üzerinde çalışır.
zenon, proje yapılandırmasından görselleştirmeye, kontrolden raporlamaya kadar verimliliği artıran SCADA işlevleri sunar. Tek bir santrali kontrol etmek ya da farklı santralleri üst seviyedeki tek bir sistemde yönetmek mümkündür.
Enerji üretimi ve dağıtımı bileşenleriyle haberleşirken proses otomasyonu bileşenlerine de bağlantı sağladığı için, hepsi tek uygulamada birleşir. Bu, hem zamandan hem de uğraştan tasarruf sağlar.

Şekil 1 - zenon ile hidroelektrik santral otomasyonunun kavramsal şeması
Öne Çıkan Özellikler
- Harici bir gateway olmadan bağlantı: Geniş yerleşik sürücü kütüphanesiyle hidroelektrik santralin tüm alt bölümleri doğrudan tek sisteme bağlanır.
- Güvenli komut işleme: "Select Before Operate" gibi sürücüye özgü işlevler dahil komut işleme.
- Hidrolik şema desteği: AutoCAD gibi araçlardan içe aktarılan hidrolik şemaların gösterimi.
- Motor ve pompa faceplate'leri: Motor ve pompa kontrolörleri için hazır faceplate kullanımı.
- Yerel HMI'dan kontrol odasına ölçeklenebilirlik: Türbin, jeneratör ve konvertör için yerel HMI; kontrol odası SCADA için aynı uygulama.
- Alarm ve bakım bildirimi (Message Control): SMS, e-posta veya metinden sese çağrı; ulaşılamazsa sıradaki kişiye otomatik eskalasyon.
- Raporlama için okunabilir çıktı: Alarm listeleri .CSV biçiminde; Excel veya başka uygulamalarda analiz.
- Arşivleme: Alarm, olay ve ölçüm değerleri iç veritabanında, harici veritabanında veya bulutta.
- Process Recorder: Şalt ekipmanının geçmiş durumlarını proses ekranında oynatma.
- Enerji sektörü protokolleri: IEC 61850, IEC 60870, DNP3 ve diğerleri.
- Risksiz proses simülasyonu: Canlı süreci etkilemeden test ve eğitim.
- Özelleştirilebilir görselleştirme: Santrale özgü ekranlar ve dinamik raporlama.
Fonksiyonlar
Proses otomasyonu ve enerji üretimini birleştirme
zenon, hidroelektrik santralin enerji üretimi ve dağıtımı bileşenleriyle haberleşirken proses otomasyonu bileşenlerine de bağlantı sağlar. Kapsamlı yerleşik sürücü kütüphanesi sayesinde santralin tüm alt bölümleri gateway olmadan doğrudan tek sisteme bağlanır.
- Komut işleme: Select Before Operate gibi sürücüye özgü işlevler dahil komut işleme desteklenir.
- Hidrolik şemalar: AutoCAD gibi araçlarla hazırlanmış hidrolik şemalar içe aktarılarak ekranda gösterilir.
- Faceplate'ler: Motor ve pompa kontrolörleri için faceplate kullanılır; tüm cihazlarda tutarlı operatör deneyimi.
Ölçeklenebilir ve çok yönlü: HMI'dan kontrol odasına
Hidroelektrik santral yazılımı yüksek ölçeklenebilirliğe sahiptir. Sistem, türbin, jeneratör ve konvertör gibi hidroelektrik santral bileşenleri için yerel HMI olarak kullanılabilir. Alternatif olarak, kontrol odası SCADA'sında oluşturulmuş uygulamalar sıfırdan yeniden yazılmadan kullanılabilir.
- Aynı uygulama, her seviyede: Santral bileşenlerinin kontrolü saha seviyesinden kontrol odasına kadar aynı şekilde çalışır; hata riski azalır.
- Bakımın aktarılması: Bir yerde yapılan bakım diğer yerlere otomatik aktarılır; operatörler ve bakım ekipleri için kullanım kolaylaşır.
- Çok santralli yönetim: Tek bir santral ya da üst seviyedeki sistemde birden fazla santral yönetilebilir.

Şekil 2 - yerel HMI'dan kontrol odasına ve üst seviye sisteme: aynı uygulama
Alarm ve bakım durumunda verimli bildirim zinciri
Gözetimsiz kontrol odalarında sorun çıktığında zenon, Message Control modülü ile nöbetçi personeli SMS, e-posta veya metinden sese çağrıyla bilgilendirir. Birine ulaşılamazsa sistem otomatik olarak eskalasyon zincirindeki sıradaki kişiyi bilgilendirir. Bu, personel maliyetini azaltır ve sorunlarda hızlı yanıt sağlar.
- Kanallar: SMS (SMS geçidi ile), e-posta (SMTP; alarmı sınıflandırmaya yarayan PDF eki ile), sesli çağrı (kayıtlı ses dosyası veya metinden sese).
- Tetikleyiciler: Elle, limit aşımında otomatik, alarm tabanlı veya zaman kontrollü.
- Onay ve eskalasyon: Alıcıdan onay istenebilir; yanıt gelmezse gruptaki bir sonraki alıcıya geçilir. Döngüsel dağıtım veya gruba toplu bildirim yapılabilir.
- Bakım sırasında bastırma: Planlı bakım süresince bildirimler devre dışı bırakılabilir; her adım olay listesine kaydedilir.

Alarm ve olay yönetimi
- Alarm Mesaj Listesi: Güncel ve geçmiş alarmlar; onaylanmış, bekleyen ve ertelenmiş durumlar; neden ve yorum girişi.
- Önceliklendirme: Alarm grupları, sınıfları ve alanları; her biri için ad, renk ve işlev.
- Kronolojik Olay Listesi: Proses olayları ve sistem mesajları zaman sırasıyla; milisaniye çözünürlüklü zaman damgası.
- Filtreleme: Çevrimiçi, geçmiş, ertelenmiş ve onaylanmamış alarmlar gibi hazır filtreler; kullanıcıya özel filtreler.
Process Recorder ile geçmiş olayları oynatma
Santralde yaşanan önceki kesintileri anlamak, bunların tekrarlayan sorunlara dönüşmesini önlemeye yardımcı olur. Kayıt listelerinde ve ölçüm değerlerinde arama yapmak yerine zenon'un yerleşik Process Recorder'ı, şalt ekipmanının geçmiş durumlarını bir proses ekranında net biçimde kaydeder ve oynatır.
- Zaman çubuğu: Herhangi bir zaman noktasına kolayca gidilir; sorun daha iyi analiz edilir, arızanın zamanı çıkarılır, etkilenen alanlar kaydedilir.
- Gerçek zamanlı veya adım adım oynatma: Olay olay ilerleme ya da gerçek zamanlı yeniden oynatma.
- Canlı sürece etkisiz: Oynatma simülasyon modunda yapılır, işletmeyi etkilemez.
- Alarm vermeyen sorunlar: Alarm listelerinde görünmeyen olaylar da ortaya çıkarılabilir.
Haberleşme, simülasyon ve ek işlevler
- Enerji sektörü protokolleri: IEC 61850, IEC 60870, DNP3 ve diğer yaygın protokoller.
- Risksiz proses simülasyonu: Cihazlar bağlanmadan değişkenler simüle edilir; eğitim ve test için kullanılır.
- Özelleştirilebilir görselleştirme: Santrale özgü ekranlar ve faceplate'ler.
- Dinamik raporlama: Hazır şablonlarla raporlar.
Kayıt ve Raporlama
Arşivleme zenon'un temel işlevlerinden biridir. Alarmlar, olaylar ve ölçüm değerleri kaydedilir; sonraki analiz, rapor ve trendler için hazır tutulur. Arşiv verisi iç veritabanında, harici veritabanlarında veya bulutta saklanabilir. Verinin nerede olduğundan bağımsız olarak tüm veri şeffaf biçimde saklanır ve hızla erişilir.
- .CSV çıktı: Alarm listeleri genel olarak okunabilir biçimde (.CSV) çıkarılır; veriler Excel veya diğer uygulamalarda analiz edilir ve rapor hazırlanır.
- Trendler: Kayıtlı ölçüm değerleriyle geçmiş analizi.
- Raporlama: Hazır şablonlarla parametre tabanlı, dinamik raporlar.
- Process Recorder: Geçmiş olayların proses ekranında yeniden izlenmesi.
- Denetim izi: Kullanıcı işlemlerinin kaydı.
Haberleşme ve Sistem Entegrasyonu
- Protokoller: IEC 61850, IEC 60870, DNP3 ve enerji sektöründeki diğer yaygın protokoller.
- Yerleşik sürücü kütüphanesi: Santralin tüm alt bölümleri gateway olmadan doğrudan bağlanır.
- Enerji ve proses bir arada: Üretim ve dağıtım bileşenleri ile proses otomasyonu bileşenleri aynı uygulamada.
- Üst sistem: Santrallerin üst seviyedeki kontrol sisteminde birleştirilmesi.
- Uzak bildirim: SMS, e-posta ve metinden sese çağrı (Message Control).
Kullanım Alanları
- Hidroelektrik santraller (HES): yerel HMI ve kontrol odası SCADA
- Türbin, jeneratör ve konvertör kontrol ve izleme
- Gözetimsiz veya uzaktan işletilen santraller
- Çok santralli işletmeler: üst seviyede birleşik izleme
- Santral içi pompa, motor ve yardımcı sistem kontrolü
- Şalt sahası ve trafo merkezi izleme
- Mevcut hidrolik şemaların (AutoCAD) HMI'a taşınması
- Arıza sonrası inceleme ve operatör eğitimi (Process Recorder, simülasyon)
Teknik Özellikler
Platform, protokoller ve işlevler
|
Rol |
Yerel HMI (türbin, jeneratör, konvertör) ve kontrol odası SCADA; aynı uygulama |
|
Protokoller |
IEC 61850, IEC 60870, DNP3 ve diğerleri; entegre dahili sürücüler |
|
Komut işleme |
Select Before Operate dahil sürücüye özgü işlevler |
|
Görselleştirme |
AutoCAD gibi araçlardan içe aktarılan hidrolik şemalar; motor ve pompa faceplate'leri; özelleştirilebilir ekranlar |
|
Bildirim |
Message Control: SMS, e-posta, metinden sese çağrı; eskalasyon zinciri |
|
Arşiv |
Alarm, olay ve ölçüm değerleri; iç/harici veritabanı veya bulut |
|
Raporlama |
.CSV alarm listeleri, Excel, dinamik raporlama |
|
Analiz |
Process Recorder; risksiz proses simülasyonu |
Sipariş seçenekleri
Lisans modülleri, sürücüler, sunucu ve istemci sayısı santralin büyüklüğüne ve uygulamaya göre belirlenir. Kapsam, lisanslama ve boyutlandırma için SGE Mühendislik ile iletişime geçin.
Sıkça Sorulan Sorular
|
zenon hidroelektrik santralde hangi rolleri üstlenir? |
Türbin, jeneratör ve konvertör gibi bileşenler için yerel HMI; ayrıca kontrol odası SCADA. İki seviyede de aynı uygulama kullanılabilir. |
|
Birden fazla santrali tek sistemde yönetebilir miyim? |
Evet. Tek santral kontrol edilebileceği gibi farklı santraller üst seviyedeki bir sistemde yönetilebilir. |
|
Santral bileşenlerini bağlamak için gateway gerekir mi? |
Hayır. Geniş yerleşik sürücü kütüphanesiyle santralin tüm alt bölümleri gateway olmadan doğrudan tek sisteme bağlanır. |
|
Mevcut hidrolik şemalarımı kullanabilir miyim? |
Evet. AutoCAD gibi araçlardan içe aktarılan hidrolik şemalar gösterilebilir. |
|
Gözetimsiz santralde arıza olursa kime haber verilir? |
Message Control modülü nöbetçi personeli SMS, e-posta veya metinden sese çağrıyla bilgilendirir; ulaşılamazsa eskalasyon zincirindeki sıradaki kişiye geçer. |
|
Geçmiş bir arızayı nasıl incelerim? |
Process Recorder şalt ekipmanının geçmiş durumlarını proses ekranında oynatır; zaman çubuğuyla istenen ana gidilir. Alarm, olay ve ölçüm arşivleri de analiz için kullanılır. |
|
Veriler nerede saklanır? |
İç veritabanında, harici veritabanlarında veya bulutta. Konumdan bağımsız olarak veriye hızla erişilir. |
|
Raporları Excel'de kullanabilir miyim? |
Evet. Alarm listeleri .CSV biçiminde çıkarılır; Excel veya diğer uygulamalarda rapor hazırlanabilir. |
|
Hangi protokolleri destekler? |
IEC 61850, IEC 60870, DNP3 ve enerji sektöründeki diğer yaygın protokoller. İstenir ise zenon un 100 lerce dahili protokolünü de eklemek mümkündür. |
|
Teklif ve teknik destek için kime başvurabilirim? |
Teklif, kapsam, boyutlandırma ve devreye alma desteği için SGE Mühendislik ile iletişime geçebilirsiniz. |
|
zenon Hidroelektrik Santrali (HES) Otomasyonu için teklif alın Uygulamanıza uygun konfigürasyon, fiyat ve teslim süresi için uzman ekibimizle görüşün. Tel: +90 216 481 43 62 | E-posta: info@sge.com.tr |