zenon Gateway / OPC Server
zenon tarafından okunan verilerin farklı protokoller ile farklı sistemlere aktarımı
zenon Gateway (OPC, IEC, Azure, SQL, ICCP, Modbus, SNMP)
Sahadan okuyun, ekran tasarlamadan OPC UA ve OPC DA ile üçüncü parti yazılımlara aktarın
Genel Bakış
Sahada farklı üreticilerin PLC, RTU, IED, sayaç ve analizörleri farklı protokollerle konuşur. Üst seviyedeki MES, historian, raporlama veya başka bir SCADA ise çoğunlukla tek bir standart arayüz bekler: OPC. Bu iki dünyayı bağlamak için ayrı bir operatör arayüzü tasarlamanız gerekmez.
zenon Supervisor tabanlı çözümde sürücüler sahadaki cihazlardan veriyi okur, değişkenler bu veriyi proses imajında tutar, zenon Process Gateway ise aynı veriyi OPC UA veya OPC DA sunucusu olarak üçüncü parti istemcilere sunar. Yani zenon, ekran bir ekran dizaynı olmadan çalışan bir protokol çevirici ve veri geçidi olarak kullanılabilir.
Bu yaklaşım, mevcut sistemi değiştirmeden veriyi bir üst katmana taşımak, farklı protokollerdeki cihazları tek bir OPC arayüzünde birleştirmek ve eski OPC DA istemcilerini modern OPC UA mimarisine bağlamak isteyen projeler için uygundur.

Şekil 1. Sürücüler sahadan okur, Process Gateway veriyi OPC UA ve OPC DA sunucusu olarak yayınlar.
Öne Çıkan Özellikler
- 300'den fazla sürücü ve protokol: PLC, RTU, IED, sayaç ve diğer saha cihazlarına tek platformdan bağlanın.
- OPC UA sunucu: Güncel OPC UA mimarisiyle güvenli, platformdan bağımsız veri sunumu.
- OPC DA sunucu: Eski sistemlerdeki OPC DA istemcileri için geriye dönük uyumluluk.
- Ekran tasarımı gerektirmez: Veri yolu; sürücü, değişken ve gateway yapılandırmasından oluşur.
- Okuma ve yazma: İstemciler değişken değerlerini okuyabilir; yetkiliyse yazabilir.
- Alarm ve arşiv verisi: OPC UA sunucusunda değişkenlerin yanı sıra alarm, kronolojik olay listesi ve arşiv bilgileri de açılabilir.
- Güvenlik: Anonim, kullanıcı adı/parola veya sertifika ile kimlik doğrulama; imzalama ve şifreleme politikaları.
- Tek geçitte çok protokol: Aynı veriyi OPC dışında Modbus, IEC 60870-5, DNP3, SNMP gibi protokollerle de 3. Parti uygulamalara açılabilir.
Proses Gateway Lisansları
OPC UA SERVER (ZSxx-GW-OPCUA)
OPC UA Client ile çift yönlü iletişim mümkündür. Aşağıdakiler mümkündür;
- Zenon proses değişkenlerine ulaşım
- Alarmlar ve durumlarını okuma
- Zenon Historian database den değer okuma
- OPC organizasyonu tarafından sertifikalı
OPC DA SERVER (ZSxx-GW-OPC)
OPC DA Client ile çift yönlü iletişim mümkündür. Aşağıdakiler mümkündür;
- Zenon proses değişkenlerine ulaşım
- Alarmlar ve durumlarını okuma
- Zenon Historian database den değer okuma
- OPC organizasyonu tarafından sertifikalı
MODBUS SLAVE (ZSxx-GW-Modbus)
Bu protokol ile harici modbus master bir yazılım veya donanıma çift yönlü veri akışı sağlamak mümkündür. İletişim arayüzü seri port ile Modbus RTU veya Ethernet ile Modbus TCP olarak kullanılabilir.
DNP3 SLAVE/OUTSTATION (ZAxx-GW-DNP3)
DNP3 master sistemler ile çift yönlü iletişim. Prosesteki DNP3 uyumlu PLC veya RTU lar ile iletişim kurulabilir.
SNMP SERVER/AGENT (ZAxx-GW-SNMP)
SNMP server iletişim protokolü ile firmada bulunan Network Yönetim sistemine, kontrol sisteminin entegre edilmesini sağlar. Böylece scada üzerinde bulunan değerler network yönetim yazılımı tarafından online görüntülenip kontrol edilebilir.
IEC 60870 SLAVE (ZSxx-GW-IEC60870SL)
IEC-60870 master cihazları ile çift yönlü iletişim kurmak mümkündür. IEC60870 101/104 uyumlu ekipmanlar ile iletişim kurulabilir.
ICCP/TASE.2/IEC 60870-6 CONNECTION (ZAxx-GW-ICCP)
Dâhili kontrol merkezi iletişim protokolü için iletişim arayüzü, Türkiye de OSB / Dağıtım şirketleri bünyesindeki üretim verilerinin TEİAŞ'a aktarımı için aktif olarak kullanılmaktadır.
ICCP/TASE.2 Process Gateway, iletişim kurmak için server olarak davranır. Bunun anlamı, bu kendi kendine iletişim sağlamaz aynı anda client ın da kendisi ile iletişim kurarakdahili adımlarını tamamlamasını bekler. Bir sefer iletişim kuruldu mu ICCP/TASE.2 Process Gateway verileri server olarak gönderir ve client olarak alır.
AZURE GATEWAY (ZSxx-GW-AZU)
Zenon un online değerlerinin tek yönlü (yazma) iletişim ile herhangi bir Azure Servisi üzerine yazılmasını sağlar.
Syslog Client (ZAxx-GW-Syslog)
Brodersen RTU lar ile iletişim için OPC arayüzü
SQL Online (ZAxx-GW-SQL)
zenon datase verilerinin SQL'e aktarımı için gateway
DEC Slave (ZSxx-GW-DEC)
Nasıl Çalışır?
1. Sürücüler sahadan okur
zenon sürücüleri, saha cihazlarına karşı veri istemcisi gibi davranır. Cihazdan okunan her değer, zenon projesinde bir değişkene bağlanır. Değer, kalite bilgisi ve zaman damgasıyla birlikte tutulur.
2. Değişkenler proses imajını oluşturur
Değişkenler, farklı protokollerden gelen verinin ortak ve düzenli temsilidir. Cihazın hangi protokolle konuştuğu, istemci tarafında görünmez. İsimlendirme ve yapı mühendislik aşamasında bir kez tanımlanır.
3. Process Gateway veriyi sunar
Process Gateway, zenon Service Engine'e eklenen bir modüldür. Sürücülerin tersine bir veri sunucusu gibi çalışır: değişkenleri seçilen protokole uyarlayarak üst seviye veya üçüncü parti sistemlere iki yönlü iletir. OPC UA sunucu veya OPC DA sunucu olarak yapılandırılabilir.
Ekransız çalışma
Amaç yalnızca veri aktarımı olduğunda operatör ekranları, menüler veya şablonlar tasarlamanız gerekmez. Linux üzerinde Service Engine grafik arayüzü olmadan servis olarak çalışır ve Docker kullanımı önerilir. Windows üzerinde Service Engine, runtime uygulaması olarak çalışır
OPC UA Sunucu
Process Gateway'in OPC UA sunucusu, OPC UA 1.04 spesifikasyonuna dayanır ve varsayılan olarak 4841 numaralı portu kullanır. Aşağıdaki başlıca ayarlar yapılandırılabilir.
|
Başlık |
Açıklama |
|
Sunucu adı |
Varsayılan: "OPC UA Process Gateway", değiştirilebilir. |
|
Eşzamanlı oturum |
En fazla 50 (1 ile 99 arasında ayarlanabilir). |
|
Sunulan veri |
Değişkenler; isteğe bağlı olarak alarm listesi (AML), kronolojik olay listesi (CEL) ve arşiv düğümleri. |
|
Kimlik doğrulama |
Anonim, kullanıcı adı ve parola, sertifika. |
|
Güvenlik politikaları |
Basic256Sha256, Aes128_Sha256_RsaOaep, Aes256_Sha256_RsaPss. |
|
Sertifika yönetimi |
Sunucu ve istemci sertifikaları için sertifika deposu kullanılır. |
OPC UA ile OPC DA karşılaştırması
|
Özellik |
OPC UA |
OPC DA |
|
Teknoloji |
Modern, platformdan bağımsız mimari |
Klasik COM/DCOM tabanlı |
|
İşletim sistemi |
Windows ve Linux |
Yalnızca Windows |
|
Güvenlik |
Şifreleme, imzalama, sertifika ve kullanıcı doğrulama |
Windows ve DCOM ayarlarına bağlı |
|
Ağ erişimi |
Standart TCP portu üzerinden, güvenlik duvarı dostu |
Process Gateway'de yalnızca yerel erişim |
|
Ne zaman seçilir? |
Yeni projeler, ağ üzerinden aktarım, siber güvenlik gereksinimi |
Yalnızca OPC DA bilen eski istemciler |
Diğer Protokoller
Process Gateway yalnızca OPC ile sınırlı değildir. Aynı proses imajı, ihtiyaca göre başka protokollerle de sunulabilir. Örneğin Modbus slave, IEC 60870-5 slave, DNP3, ICCP-TASE.2, SNMP agent, SQL, Syslog ve bulut servisleri. Böylece tek bir zenon düğümü, birden fazla üst seviye sistemin farklı dilleri konuşmasına izin veren ortak bir geçit olur. Kullanılabilir protokol listesi platforma ve zenon sürümüne göre değişir.
Kullanım Alanları
- Üst seviye SCADA veya DCS entegrasyonu: Alt sistemlerin verisini tek OPC UA arayüzünde toplayıp merkezi sisteme iletmek.
- MES ve ERP bağlantısı: Üretim ve enerji verisini ekran tasarlamadan üretim yönetim yazılımlarına taşımak.
- Historian, raporlama ve analitik: Üçüncü parti arşivleme ve BI araçlarını OPC istemcisi olarak beslemek.
- Protokol dönüştürme: Örneğin Modbus cihazlardan okuyup veriyi OPC UA olarak sunmak veya IEC 60870-5 gibi protokole çevirmek.
- Eski sistemlerin modernizasyonu: OPC DA bilen eski istemcileri bozmadan, aynı veriyi OPC UA olarak da yayınlamak.
- Enerji yönetimi: Sayaç ve analizör verisini enerji izleme yazılımlarına iletmek.
Teknik Özet
|
Platform |
zenon Service Engine (Windows; Linux'ta GUI'siz servis) |
|
Veri toplama |
300'den fazla sürücü ve protokol |
|
OPC arayüzleri |
OPC UA sunucu (1.04 tabanlı), OPC DA sunucu |
|
OPC UA varsayılan port |
4841 |
|
OPC UA eşzamanlı oturum |
Varsayılan en fazla 50 (1 ile 99 arası) |
|
Kimlik doğrulama |
Anonim, kullanıcı adı/parola, sertifika |
|
Güvenlik politikaları |
Basic256Sha256, Aes128_Sha256_RsaOaep, Aes256_Sha256_RsaPss |
|
Sunulabilen veri |
Değişkenler, alarm (AML), olay (CEL), arşiv |
|
Yapılandırma |
zenon Engineering Studio |
|
Lisanslama |
Kullanılan tüm bileşenler (sürücüler, Service Engine, gateway) lisanslı olmalıdır; kapsam için SGE ile görüşün. |
Sıkça Sorulan Sorular
|
zenon'u OPC sunucu olarak kullanmak için ekran tasarlamam gerekir mi? |
Hayır. Veri aktarımı sürücü, değişken ve Process Gateway yapılandırmasıyla sağlanır. Operatör ekranı yalnızca ihtiyaç varsa eklenir. |
|
Hangi cihazlardan veri okuyabilirim? |
zenon'un 300'den fazla sürücüsü ve protokolü kapsamındaki PLC, RTU, IED, sayaç ve analizörlerden. Cihazınızın sürücüsünün olup olmadığını SGE ile teyit edebilirsiniz. |
|
OPC UA mı OPC DA mı kullanmalıyım? |
Yeni projelerde OPC UA önerilir: şifreleme, kimlik doğrulama ve platform bağımsızlığı sunar. OPC DA yalnızca eski istemcilerle uyumluluk için gereklidir. |
|
Veriyi sadece okuyabilir miyim, yoksa yazma da mümkün mü? |
Process Gateway veriyi iki yönlü taşıyabilir. İstemcilerin yazma yetkisi, kimlik doğrulama ve proje ayarlarıyla kontrol edilir. İstenirse veri read-Only erişime açılabilir |
|
Alarmlar ve arşiv verisi de OPC ile alınabilir mi? |
OPC UA sunucusunda alarm listesi, kronolojik olay listesi ve arşiv düğümleri isteğe bağlı olarak açılabilir. |
|
Aynı veriyi birden fazla protokolle sunabilir miyim? |
Evet. Aynı proses imajı OPC UA ile birlikte Modbus, IEC 60870-5, DNP3, SNMP gibi protokollerle de sunulabilir. |
|
Linux üzerinde çalışır mı? |
Service Engine Linux üzerinde grafik arayüzsüz servis olarak çalışabilir; Docker kullanımı önerilir. OPC UA sunucu Linux'ta desteklenen gateway'ler arasındadır. OPC DA ise yalnızca Windows'tadır. |
|
Kaç istemci bağlanabilir? |
OPC UA sunucusunda varsayılan olarak en fazla 50 eşzamanlı oturum tanımlıdır; 1 ile 99 arasında ayarlanabilir. |
|
zenon OPC Gateway için görüşelim Saha cihazlarınız, hedef yazılımınız ve veri hacminiz için uygun mimariyi birlikte belirleyelim. Tel: +90 216 481 43 62 | E-posta: info@sge.com.tr |
Process Gateway Kullanım Kılavuzu İçin Tıklayınız.
Process Gateway Dokumanı İçin Tıklayınız.